Skip to main content

To procedura „poszerzania” szczęki, której zabieg chirurgiczny jest tylko początkowym etapem. Dystrakcja szczęki to cały proces polegający na maksymalnym wykorzystaniu potencjału gojenia organizmu pacjenta. Dzięki połączeniu specjalnych narzędzi takich jak aparat Hyrax czy dystraktor przezpodniebienny z odpowiednią techniką chirurgiczną można uzyskać znaczne zwiększenie szerokości szczęki. Co za tym idzie uzyskujemy poszerzenie łuku zębowego u pacjentów, u których szczęka w tym wymiarze nie rozwinęła się prawidłowo. Unikatową cechą dystrakcji jest fakt tworzenia nowych, brakujących tkanek jak kość czy dziąsło.

Dystrakcja szczęki SARPE SARME

SARPE/SARME. Na czym polega dystrakcja szczęki?

Operacja ta znana jest pod wieloma różnymi nazwami i skrótami, co może powodować pewną konsternację wśród pacjentów. Do najszerzej stosowanych należą:
– dystrakcja szczęki
– SARPE/SARME (Surgical assisted rapid palatal/maxilla extension) – wspomagane chirurgicznie, szybkie poszerzenie podniebienia/szczęki
– TPD – transpalatal distraction – dystrakcja przezpodniebienna.

SARPE SARME – część chirurgiczna

Część chirurgiczna dystrakcji szczęki wykonywana jest w sposób bardzo zbliżony do zabiegu typu LeFort I. Jest ona jednak o wiele mniej inwazyjna. W odróżnieniu od zabiegu osteotomii korekcyjnej typu Le Fort I, szczęka nie jest przemieszczana z pierwotnej pozycji. Tkanki pozostają więc cały czas w kontakcie ze sobą w takim położeniu jak przed zabiegiem, co korzystnie wpływa na rekonwalescencję.

W trakcie operacji chirurg szczękowo-twarzowy ma za zadanie stworzyć lekarzowi ortodoncie dogodne warunki do rozbudowy szczęki pacjenta. Zabieg przeprowadzany jest z niewielkiego nacięcia śluzówki jamy ustnej powyżej zębów i dziąseł górnych. Następnie chirurg przy pomocy stosownych narzędzi nacina w odpowiednich miejscach szczękę, tak by znieść opory kostne, które mogłyby blokować pracę aparatu Hyrax lub dystraktora przezpodniebiennego. Esencją zabiegu operacyjnego jest tzw. uwolnienie szwu podniebiennego, czyli rozszczepienie kości szczęki na środku podniebienia na prawą i lewą połowę. Prawidłowa nazwa procedury chirurgicznej brzmi więc: „niepełna osteotomia szczęki typu LeFort I z osteotomią pośrodkową”. Nazwa ta jest dość kłopotliwa, dlatego nie jest powszechnie używana.

Po zabiegu następuje okres kilku dni latencji. W tym czasie rany w jamie ustnej ulegają wstępnemu wygojeniu, a kość podniebienia przygotowuje się do rozbudowy. Po tym czasie pacjent pod kontrolą lekarza ortodonty codziennie rozszerza aparat Hyrax o dziesiąte części milimetra, tak żeby po około 2 tygodniach uzyskać docelowe poszerzenie szczęki. Dzięki temu, że proces ten przebiega bardzo powoli i stopniowo, organizm wytwarza pomiędzy lewą a prawą połową szczęki nowe tkanki. W ten sposób powstaje pełnowartościowa kość i dziąsło, zwiększające szerokość szczęki. Tę dodatkową szerokość lekarz ortodonta może wykorzystać do prawidłowego uszeregowania zębów, co przed zabiegiem dystrakcji w zwężonej szczęce nie było możliwe.

Dystrakcja szczęki  SARPE SARME

SARPE SARME WROCŁAW

Dystrakcja szczęki.
Kiedy się ją wykonuje?

Zabieg dystrakcji szczęki wykonywany jest u pacjentów ze zwężeniem szczęki. Z racji, że izolowane zwężenie szczęki jest stosunkowo rzadkim schorzeniem, dystrakcja szczęki rzadko jest jedyną procedurą ortognatyczną wykonywaną u pacjenta. U większości pacjentów w drugim etapie leczenia (po przygotowaniu ortodontycznym) zachodzi potrzeba przeprowadzenia dodatkowej procedury takiej jak LeFort I lub BIMAX.

W niektórych przypadkach lekarz ortodonta w trakcie dystrakcji może zdecydować się na użycie dodatkowych aparatów takich jak maska twarzowa dla stopniowego wysunięcia szczęki ku przodowi. U części pacjentów postępowanie to może zastąpić drugi etap leczania jakim byłby zabieg osteotomii korekcyjnej typu LeFort I.

Przygotowanie do zabiegu SARPE/SARME

W przypadku pacjentów, u których stwierdzono zwężenie szczęki wymagające zabiegu dystrakcji należy przygotować jamę ustną i uzębienie do zabiegu. Bezwzględnie konieczne jest tym samym wyleczenie wszystkich ubytków próchnicowych oraz innych stanów chorobowych jamy ustnej.

Kwalifikacja do zabiegu

Podczas wstępnej kwalifikacji lekarz ocenia stan ogólny zdrowia pacjenta i ewentualne przeciwwskazania do takiego leczenia. Należy więc pamiętać, by dostarczyć chirurgowi wszelkich informacji o bieżących chorobach, przyjmowanych lekach, uczuleniach, a także o zabiegach operacyjnych przebytych w przeszłości. Na podstawie badania klinicznego, analizy badań radiologicznych (pantomogram, RTG cefalometryczne, tomograf komputerowy) oraz oceny modeli diagnostycznych uzębienia chirurg szczękowo-twarzowy wydaje opinię, czy i w jakim zakresie pacjent kwalifikuje się do zabiegów z zakresu chirurgii ortognatycznej. Ważnym jest, aby na pierwszą konsultację u chirurga szczękowo-twarzowego dostarczyć pisemny, wstępny plan leczenia ortodontycznego, wówczas chirurg będzie mógł się do niego odnieść, co zmniejszy ilość konsultacji, a w efekcie skróci okres leczenia.

Do przeprowadzenia zabiegu dystrakcji nie przeprowadza się tzw. dekompensacji ortodontycznej, niemniej jednak niekiedy bywa konieczne wstępne przemieszczenie przednich zębów szczęki aparatem ortodontycznym, by wytworzyć przestrzeń w kości do przeprowadzenia zabiegu. W przypadku pacjentów, u których poszerzanie szczęki przebiega przy użyciu aparatu Hyrax, należy dokonać montażu tego aparatu u lekarza ortodonty przed przyjęciem do szpitala na zabieg operacyjny.

SARPE SARME – przed zabiegiem

W przypadku tego zabiegu go szpitala należy zabrać:
– środki higieny osobistej, wygodną odzież i piżamę
– szczoteczkę do zębów z małą główką i miękkim włóknem, pastę do zębów z fluorem
– płyn do dezynfekcji jamy ustnej na bazie chlorheksydyny (np. Eludril, Corsodyl)
– roztwór wody morskiej w aerozolu do nawilżania nosa i zatok
– krople udrażniające do nosa (np. xylogel, otrivin, nasivin)
– zestaw wyciągów (gumek) ortodontycznych (od lekarza ortodonty)
– chłodzące żele do zamrażania
– dokumentację radiologiczną (RTG, tomograf)
– zaświadczenia od lekarzy innych specjalności o braku przeciwwskazań do operacji (w przypadku pacjentów obciążonych innymi chorobami)
– wyniki badań laboratoryjnych, jeśli zalecono ich wykonanie

Dystrakcja szczęki – po zabiegu

W zależności od zakresu zabiegu pacjent spędza w szpitalu na obserwacji od jednego do kilku dni. W trakcie hospitalizacji podawane są stosowne leki, wykonywane są badania kontrolne i ocena wczesnego gojenia.

Po zabiegu należy przestrzegać następujących zaleceń:
– dieta płynna/papkowata przez 6 tygodni
– zakaz intensywnego wydmuchiwania nosa przez 4 tygodnie
– stosowanie leków wg zaleceń z wypisu
– zgłaszanie się na zalecone wizyty kontrolne
– dbanie o higienę jamy ustnej
– odpowiednia podaż płynów (minimum 2 litry niekalorycznych płynów na dobę)
– utrzymywanie unieruchomienia międzyszczękowego (wyciągi ortodontyczne)
– oszczędzający tryb życia przez 6 tygodni

Stosowanie się do zaleceń i współpraca z chirurgiem w okresie pozabiegowym pozwoli zoptymalizować proces gojenia. Oczekuje się, że po 6 tygodniach nastąpi zrost kości. Obrzęki pozabiegowe ulegają znacznej redukcji w ciągu pierwszych dwóch tygodni od zabiegu, zaś ich pełne ustąpienie i adaptacja tkanek miękkich do nowych warunków kostnych trwa jeszcze przez kilka kolejnych miesięcy. Dla optymalizacji gojenia tkanek miękkich wskazana jest współpraca z fizjoterapeutą. Zalecana jest również rehabilitacja logopedyczna.

Jeżeli po zabiegu dystrakcji planowane są dalsze zabiegi ortognatyczne, wówczas po jej zakończeniu należy podjąć przygotowanie do dalszego leczenia (opisane przy zabiegach BSSO, LeFort I, BIMAX, genioplastyka).

Dystrakcja szczęki Wrocław

Dystrakcja szczęki
SARPE/SARME – efekty przed i po zabiegu